( مسأله 1616 ) : اگر روزه دار دروغى را به خدا وپيغمبر ( صلى الله عليه وآله ) عمدى نسبت دهد ، بنابر احتياط ، كفاره جمع كه تفصيل آن در مسأله پيش گذشت بر أو واجب مىشود . ( مسأله 1617 ) : روزه دارى كه در يك روز ماه رمضان چند بار جماع كرده براي هر بار يك كفاره بر أو واجب است ، وظاهر اين است كه استمناء نيز حكم جماع را دارد ، ونيز - نعوذ بالله - اگر جماع أو حرام باشد براي هر بار يك كفاره جمع بر أو واجب مىشود . ( مسأله 1618 ) : اگر روزه دار در يك روز ماه رمضان چند بار غير جماع واستمناء ، كار ديگرى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، براي همه آنها يك كفاره كافى است . ( مسأله 1619 ) : روزه دارى كه غير از جماع واستمناء مبطل روزه انجام دهد ، سپس با حلال خود جماع نمايد ; بنابر احتياط براي هر كدام يك كفاره واجب مىشود . ( مسأله 1620 ) : روزه دارى كه غير از جماع واستمناء مبطل روزه كه حلال باشد ، انجام داده ، سپس مبطل روزه اى كه حرام است غير از جماع واستمناء انجام دهد ، يك كفاره كافى است ولى بنابر احتياط كفاره جمع هم بدهد ، مانند اين كه ابتداء آب نوشيده سپس غذاى حرامى بخورد . ( مسأله 1621 ) : روزه دارى كه آروغ زده وچيزى در دهانش آمده است چنانچه عمدى آن را فرو دهد ، روزه اش باطل است ، وبايد قضاى آن را بگيرد وكفاره هم بر أو واجب مىشود . واگر خوردن آن چيز حرام باشد ، وعمدى آن را فرو برد ، بايد قضاى آن روزه را بگيرد ، وكفاره جمع بدهد ; مانند اين كه هنگام آروغ زدن خون يا غذائى كه از صورت غذا بودن خارج شده در دهانش بيايد . ( مسأله 1622 ) : كسى كه نذر كرده كه روز معينى را روزه بگيرد ، چنانچه در آن روز عمدى روزه خود را باطل سازد ، بايد كفاره حنث نذر بدهد ، وبنابر أحوط كفاره افطار روزه را هم بدهد ، يعنى بنده اى آزاد كند يا دو ماه روزه بگيرد ويا